Trasa rowerowa III
SZLAK ŻÓŁTY – TRASA III (propozycja nazwy)
======================
Pyrzyce – Rokity – Łozice – Parnica – +Banie - + Kunowo - Czarnowo – Nowe Chropawo – Stare Chropawo – Linie – Swochowo – Bielice – Parsów – Babin – Babinek + Babin + Chabowo – Nowe Linie – Nieborowo – Zabów -Rzepnowo – Pyrzyce
/ 0,00 km - start- URZĄD MIASTA( Plac Ratuszowy)- meta - / 60,00 km
PYRZYCE -
- miasto powiatowe na pd .skraju Równiny Pyrzycko - Stargardzkiej. Ok. 13 tys. -mieszkańców Gród Pyrzyczan, pierwsze wzmianki ok. IX wieku( Geograf Bawarski). W 1124 roku biskup Otton z Bambergu dokonał tu pierwszego masowego chrztu Pomorzan. Pyrzyce prawa miejskie uzyskały przed 1263 r. Wkrótce potem otoczono Pyrzyce murami obronnymi, rozbudowanymi później w zespół potężnych fortyfikacji, z dwiema bramami oraz 50 basztami i czatowniami. Już w średniowieczu Pyrzyce uznawane były za spichlerz Pomorza. W 1653 roku Pyrzyce włączone zostały do Brandenburgii. Podczas drugiej wojny światowej w mieście toczyły się intensywne działania wojenne, wyniku których az 80 % zabudowy uległo zniszczeniu. Od roku 1980 z inicjatywy grupy miłośników kultury ludowej odbywają się corocznie PYRZYCKIEJ SPOTKANIA z FOLKLOREM( ostatni tydzień maja) W 1996 roku oddano do użytku pierwszą w Polsce ciepłownie geotermalną. W centrum miasta gotycki kościół farny Wniebowzięcia NMP z XIV - XVw., z fragmentami budowli granitowej z XIIIw., odbudowany w 1958-66. Obok ratusz z XIX-XX w. Dawna kaplica św .Ducha z poł.XIVw., rozbudowana w XVw., przebudowana w XVIII-XIXw., odbudowana w 1967-69 na siedzibę biblioteki. Na terenie Starych Pyrzyc grodzisko z IX-XIII w., W pobliżu kościół poaugustiański NMP Bolesnej z 2 poł.XIII w., odbudowany w 1986-91.Śrudmieście, które zachowało średniowieczną siatkę ulic, otaczają kamienno-ceglane mury obronne o długości ok.2 km budowane w XIII-XIV w. rozbudowane w XV w., . W pd. części miasta Brama Szczecińska, po której pozostała tylko część dolna z końca XIII w. Ponadto w linii murów zachowało się kilka baszt z XV-XVI w.:
Baszta Sowia i Baszta Lodowa( obie cylindryczne) Baszta Pijacka ,i zniszczona Baszta Śpiącej Królewny.
Najciekawsze zabytki to:
> gotycki kościół farny Wniebowzięcia NMP z XIV-XV wieku,- poraz pierwszy wzmiankowany w 1312 r. W połowie XIV w. dobudowano dwie nawy boczne i trzyprzęsłowe wieloboczne zamknięte prezbiterium. W połowie XVw. prezbiterium
otoczone obejściem(ambitem), wzniesiono wieżę wschodnią. W XV-XVII po licznych pożarach przebudowano wnętrza. W 1945 r. został zniszczony , ocalały tylko mury i fragmenty sklepień. Odbudowano go w latach 1958-66, wraz z wieżą zachodnią.. Konsekracja świątyni nastąpiła w 1969 r. Warte obejrzenia są witraże Joanny Spychalskiej ze Szczecina i Marii Uspieńskiej z Warszawy w prezbiterium. W kruchcie umieszczono fresk przedstawiający św. Ottona chrzczącego dwóch Słowian z inskrypcja.
> Baszta Sowia - w północnej części murów, z 1260-70, pierwotnie półokrągła czatownia, później cylindryczna, czterokondygnacyjna: po 1525 r. dobudowano stożkowy hełm. W XIX w. odchyliła się od pionu o 30 cm została zabezpieczona i częściowo zabezpieczona.
> Baszta Lodowa
> Fragment Bramy Szczecińskiej
> biblioteka miejska d. Kaplica Św. Ducha – z XIVw., ( bractwo św .Ducha wzmiankowana w 1344r.) Od strony południowej szpital - przytułek. W 1945 r. kaplica zniszczona i wypalona, odbudowana w latach 1967-69.
> Baszta Pijacka
> Ratusz obecnie siedziba Urzędu Miejskiego
> Baszta Prochowa
> Kościół Poaugustiański - najstarszy kościół Pyrzyc, na Starym Mieście z II połowy XIII w. Zniszczony ,obecnie odbudowany.
> Studzienka -według tradycji wzniesiona na miejscu Świętego Źródła z którego czerpał wodę św. Otton podczas chrztu Pyrzyczan w 1124 r. Studzienka zbudowana w 1824 r. według projektu Karola Friedricha Schinkla, wzorowana na baptysterium Konstantyna Wielkiego w Rzymie.
Całość złożona z granitowych bloków, nad źródłem stoi krzyż św. Andrzeja. Wokół park z ciekawym drzewostanem.
> Brama Bańska - zbudowana w latach 1260-70 jako trzypiętrowa, podwyższona o 3kondygnację po 1450r. następnie ozdobiona krenelażem, zniszczona w 1945 r. została zabezpieczona i częściowo zrekonstruowana.
- mury obronne i fosy
/ 5,00 km Rokity / 55,0 km
–mała wieś przy jeziorku. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1327 r.
We wsi ruiny kościoła z XVI w. z kamienia narzutowego, przebudowanego w XVIII w. Przy kościele kamienny pomnik żołnierzy niemieckich poległych w I wojnie światowej poległych mieszkańców Rokit.
/ 7,50 km Łozice / 52,5 km
– wzmiankowana 1263r. w centrum wsi ruiny kościoła późnogotyckiego z końca XVw. W murze dawnego cmentarza przykościelnego późnogotycka bramka, ozdobiona maswerkową dekoracja. . Pozostałości pomnika żołnierzy niemieckich którzy zginęli w czasie I wojny światowej a byli mieszkańcami Łozic..
/ 12,00 km Czarnowo / 48,0 km
– wieś położona nad brzegiem jeziora Czarnowo( 30ha). Znana od 1322 r., od kiedy to należała do Pyrzyc. Kościół kamienny z 1601, przebudowany w 1647,
z drewnianą wieżą z 1746, otoczony murem kamiennym.. Nieopodal wsi jest Góra Zamkowa gdzie znajdował się słowiański gród plemienia Pyrzyczan , później wykorzystany do budowy zamku w którym do 1322 przebywał rycerz Blankenburg zajmujący się rozbojami.
/ 14,90 km Nowe Chrapowo/ 45,1 km
- z II poł. XIII znajdują się ruiny późnogotyckiej wieży kościelnej z XV wieku, kamienno-ceglanej- pozostałość po świątyni zniszczonej w 1945r.
/ 17,90 km Stare Chrapowo/ 42,1 km
- wieś owalnicowa, wzmiankowana w 1212 roku. Późnogotycki kościół kamienny z przełomu XV i XVI wieku z masywną wieżą, przebudowany w XIX wieku. Zniszczony pożarem w 1945, został odbudowany w 1977 - 86. Otacza go mur cmentarza przykościelnego. z bramka i dwoma furtami z przełomu XV i XVI wieku.
/ 21,60 km Linie/ 38,4 km
- wieś znana od 1248 r. Pałac z końca XVIIIw., przebudowany w 2 poł.XIX w., pierwotnie klasycystyczny, obecnie neoklasycystyczny. Przy nim park krajobrazowy( 2,8ha) z przełomu XVIII i XIX w., z nielicznymi starymi drzewostanami, m .in pomnikowymi dębami. Kościół z kamienia polnego bogato wyposażony z końca XVI w.
/ 24,80 km Swochowo / 35,2 km
- wieś po raz pierwszy wymieniona została w 1300r. Od XIII w. stanowiła majątek rycerski. W 1312 r. biskup kamieński potwierdził augustiankom pyrzyckim patronat nad kościołem w Swochowie. Tutejszy majątek należał do Swochowów, Dossowów, Puttkamerów, Borków, von Pappenów. Kościół kamienno-ceglany, zbudowany w II połowie XIV w. przebudowany w XIX w. Portale i okna ostrołukowe. Dawny pałac z 1829 r.(popada w ruinę) z klasycystycznym portykiem i dachem 4 – spadowym.
/ 28,80 km Bielice / 31,2 km
- Wieś była własnością rycerza Krzyżana ( w 1235r.), który otrzymał ją od księcia Świętobora, następnie sprzedał ją cystersom z Kołbacza. Po reformacji wieś stanowiła własność państwową. We wsi znajduje się kościół gotycki zbudowany w XIV w., następnie przebudowany w XIX w. i zmodernizowany. Z pierwotnej budowli zachował się szczyt wschodni z dwudzielnymi ostrołukowymi blendami. Po 1945 zdewastowany, został odbudowany w 1963 roku. Okoliczne pola kryją w sobie wiele niespodzianek, gdyż znalezione zostały tu m. in topory z epoki kamienia, piec garcarski, miecz i popielnicę z okresu brązu, a z wczesnego średniowiecza - naczynia gliniane i prząśliki.
/ 31,55 km Parsów / 28,45 km
- wieś owalnicowa. Na półwyspie jeziora zachowane wały grodziska. W okresie wczesnośredniowiecznym istniał tu gród plemienia Pyrzyczan, Pierwsza wzmianka pochodzi z 1255 r., później własność cystersów. Kościół z kamienia polnego z późnego średniowiecza.
/ 33,20 km Babin / 26,8 km
- dawna posiadłość cystersów z Kołbacza. We wsi owalnicy kościół granitowy z przełomu XIII i XIV wieku, z późniejszą absydą i potężną wieżą z latarnią z okresu przebudowy z 1856r.
/ 36,20 km Babinek / 23,8 km
– kamienno-ceglany spichlerz z 2 poł. XIXw. .
/ 39,20 km Babin / 20,8 km – jak wyżej.
/ 41,70 km Chabowo / 18,3 km
– pierwsza wzmianka pochodzi z 1180, dawna posiadłość cystersów z Kołbacza. Kościół zabytkowy z późnego średniowiecza z kamieni polnych, przebudowany w 1850 r. Zatracił swe dawne formy gotyckie.
/ 44,80 km Nowe Linie / 15,20 km
- wieś powstaławg. Planu 6-letniego ( 1950-55) zwana tez pospolicie Młodzieżówką.
/ 47,60km Nieborowo / 12,4 km
–wzm. W XIII w. We wsi późnogotycki kościół z kamieni polnych, wybudowany w I połowie XV wieku, z neogotycką wieżą dostawioną w XIX wieku. Zniszczony w 1945, został odbudowany( bez wieży) w 1988. Chałupy ryglowe typu pyrzyckiego ( nr 24,33,34) z połowy XIXw.
/ 51,10 km Żabów / 8,9 km
– wzm. 1327we wsi późnogotycki kościół z 1569 r., z kamienia narzutowego, rozbudowany w 1899( przedłużono nawę i dobudowano wieżę), z zabytkowym
renesansowo-barokowym wyposażeniem wnętrza. Obok rozległy park podworski o charakterze krajobrazowym ( 16ha) z XIX w., ze stawem ( wyspa pośrodku) i starodrzewem. Wśród okazów egzotycznych m.in. katalpa wyróżniająca się oryginalnym pokrojem dużych liści i długimi owocami przypominającymi strąki. Ciekawe są kasztanowce, których zwisają dolne konary rozkorzeniły się. Przy szkole drewniana rzeźba Mikołaja Kopernika, wykonana przez Stanisława Szukca, ustawiona w 1973 r. Z okazji Roku Kopernika.
/ 57,10 km Rzepnowo / 2,9 km
– kościół późnogotycki, kamienno-ceglany, zbudowany w 2-połXVIw. Po 1945 w ruinie, odbudowany w 1990r.Jest to wieś placowa. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1312 roku.
60,00 km meta UMiG -Pyrzyce – start / UMiG- 0,00 km